Διαδικτυακό σεμινάριο της 15ης Ιουλίου 2026, με εισηγητή τον Μπάμπη Παπαϊωάννου “Ο «Αόρατος» Χάρτης των Βρυξελλών”

Το διαδικτυακό σεμινάριο της Τετάρτης αποτέλεσε το τέταρτο και τελευταίο μιας σειράς διαδικτυακών σεμιναρίων στο πλαίσιο της εκστρατείας Youth Voice, ως μέρος πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) στην Ελλάδα, με εισηγητή τον εξαιρετικό Μπάμπη Παπαϊωάννου. Τα προηγούμενα σεμινάρια κάλυψαν διάφορες ενδιαφέρουσες θεματικές, όπως η Δημοκρατία, τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και η Συμπερίληψη στην Κοινότητα. Στο σεμινάριο «Ο Αόρατος Χάρτης των Βρυξελλών», ο Μπάμπης Παπαϊωάννου ανέλυσε διεξοδικά δύο διαφορετικά ζητήματα: τα μηνύματα που λαμβάνουμε από τις Βρυξέλλες και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να τα αξιοποιήσουμε για την υποστήριξη των εκστρατειών και των προγραμμάτων μας για τη νεολαία, καθώς και τους νέους στόχους, τις ανάγκες και τις προσδοκίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενόψει του 2028.

Αρχικά, ο Μπάμπης Παπαϊωάννου έθεσε στους συμμετέχοντες το ερώτημα «Τι σημαίνει για εσάς η Ευρωπαϊκή Ένωση;», συγκρίνοντας τις απαντήσεις μας με τις δύο συχνότερες απαντήσεις που δίνουν σήμερα οι νέοι ηλικίας 13 έως 16 ετών. Η πρώτη ήταν το ευρώ, το οποίο μας συνδέει με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα από το χρήμα και την οικονομία. Ο Παπαϊωάννου εξήγησε ότι αυτή η αντίληψη διαμορφώνεται μέσα από τη μαζική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και τις διαφορετικές οικογενειακές εμπειρίες. Η δεύτερη απάντηση ήταν η ευκολία μετακίνησης, η οποία φέρνει τους νέους πιο κοντά σε άλλες χώρες, χωρίς να χρειάζεται να αντιμετωπίζουν πολύωρους ελέγχους στα αεροδρόμια ή προβλήματα με την έκδοση θεωρήσεων εισόδου (visa). Έτσι, προκύπτει το ακόλουθο ερώτημα: Πού κατευθύνονται οι ευρωπαϊκοί πόροι και πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε την έγκριση των προτάσεών μας και την επίτευξη των στόχων τους, σύμφωνα με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να υποστηρίξουμε τους νέους και να επιφέρουμε ουσιαστικές αλλαγές στην κοινωνία;

Η διαδικασία αυτή συνοψίστηκε σε 5 βασικά βήματα:

1. Εντοπίζουμε ένα σημαντικό πρόβλημα στην τοπική μας κοινωνία και εξετάζουμε πώς μπορούμε να το επιλύσουμε. Στη συνέχεια, ερευνούμε πώς άλλοι οργανισμοί έχουν αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα.

2. Αναζητούμε εξειδικευμένους επαγγελματίες και επιστήμονες εκτός της τοπικής μας περιοχής, οι οποίοι μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πώς θα προσεγγίσουμε και θα επιλύσουμε το πρόβλημα, αξιοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή άλλες ευρωπαϊκές πανεπιστημιακές πρωτοβουλίες.

3. Οι σκοποί και οι στόχοι της πρότασής μας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικοί. Αυτό μπορούμε να το ελέγξουμε μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης της Νεολαίας (European Youth Portal), όπου δημοσιεύονται ανακοινώσεις σχετικά με ζητήματα νεολαίας, προκειμένου να διαπιστώσουμε κατά πόσο η πρότασή μας μπορεί να υλοποιηθεί στην πράξη.

4. Σχεδιάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί η πρότασή μας. Οι εθνικοί σύμβουλοι μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και ωρίμανση των προτάσεων, ώστε αυτές να μετατραπούν σε πράξη, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να απαιτήσει την τήρηση συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τα επόμενα 5 χρόνια, με τακτικούς ελέγχους και διαδικασίες παρακολούθησης.

5. Το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να ανταποκρίνεται πλήρως σε όσα περιγράφονται στην πρότασή μας, η οποία εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να υπολείπεται των συμφωνημένων στόχων. Εάν προκύψει οποιαδήποτε αλλαγή, αυτή πρέπει να γνωστοποιηθεί άμεσα στις αρμόδιες αρχές.

Ωστόσο, ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι η έλλειψη ενός κεντρικού, εθνικού συμβουλίου νεολαίας, το οποίο θα μπορούσε να υποστηρίζει τη διαμόρφωση προγραμμάτων για τους νέους και να εκπροσωπεί τις ανάγκες και τα συμφέροντα της νεολαίας σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ένα ακόμη εμπόδιο, όπως μας υπενθύμισε ο Παπαϊωάννου, είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Χρειάζεται να έχουμε αυτοπεποίθηση και πίστη ότι η πρότασή μας μπορεί να εγκριθεί και ότι όλοι οι στόχοι της μπορούν να επιτευχθούν, ώστε να υποστηρίξουμε ουσιαστικά τους νέους και το μέλλον τους. Ο Παπαϊωάννου συνέδεσε αυτή την προσέγγιση με τους στόχους που σχεδιάζει να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την υποστήριξη της νεολαίας. Αναφέρθηκαν δύο βασικές στρατηγικές:

1. Στρατηγική για τη Δικαιοσύνη μεταξύ των Γενεών (Intergenerational Fairness Strategy) – Εστιάζει στα ζητήματα που απασχολούν τόσο τις παλαιότερες όσο και τις νεότερες γενιές, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ τους και τη στήριξη της λήψης αποφάσεων που αφορούν τους νέους.

2. Στρατηγική Ετοιμότητας (Preparedness Strategy) – Με την πάροδο του χρόνου, είναι αναπόφευκτο να προκύπτουν κίνδυνοι που σχετίζονται με το διαδίκτυο, την κλιματική αλλαγή και την τεχνολογία. Για παράδειγμα, πώς θα μπορούσαν οι νέοι να ανταποκριθούν σε μια κατάσταση κατά την οποία θα έπρεπε να περάσουν 72 ώρες χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησής μας από αυτό; Στόχος είναι η προετοιμασία των νέων για κάθε πιθανό αρνητικό σενάριο που μπορεί να προκύψει στο μέλλον, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται με ασφάλεια και υπευθυνότητα ως ενεργοί πολίτες.

Αρκετά ζητήματα που αφορούν τη νεολαία βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο των προσπαθειών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η κατανόηση των αρμοδιοτήτων της ΕΕ σε σχέση με τις τοπικές πρωτοβουλίες αποτελεί θεμελιώδη γνώση που χρειαζόμαστε, προκειμένου να υποστηρίξουμε αποτελεσματικά τους νέους του σήμερα και του αύριο.